We need to talk about the Climate

Een tijdje terug stonden twee vriendelijke mensen aan de voordeur. "Denkt u wel eens na over de toestand van de wereld?", vroegen ze, foldertje in de hand, bijbel in de tas. Goed voorbereid, dacht ik. Niet beginnen over God en de bijbel, maar vragen naar wat MIJ bezighoudt, en dáár op voortborduren. Richting de Bijbel, uiteraard.

Na een tijdje te hebben uitgewisseld, waarin ze verbaasd aangaven nog nooit zo lang aan de deur te zijn gebleven in een respectvol gesprek, zeiden we gedag en deed ik weer de deur dicht. En toen bedacht ik me: "Sh*t!! Dit was mijn kans geweest om met HEN over klimaatverandering in gesprek te gaan! Om de rollen eens om te keren!".

Het was niet in me opgekomen. Zelfs ik, die regelmatig blogt over klimaatverandering, praat er eigenlijk niet zo veel over buiten mijn filterbubbel. Een klimaatgesprek voeren is nu eenmaal een kunst. Voor veel mensen voelt het toch een beetje als een voet tussen de deur proberen te krijgen. Maar dat kan anders.

Een turbocoaching klimaatsgesprekken voeren

Manu Busschots kan het weten. Hij is de oprichter van KlimaatGesprekken, de Nederlandse versie van Carbon Conversations, een beproefde Britse methode om met mensen op een inspirerende manier in gesprek te gaan over klimaatverandering.

Manu: "Waar je het 10 jaar geleden in het klimaatgesprek nog vaak had over voorspelling en waarom mensen zich druk zouden moeten maken om klimaatverandering, is de uitdaging nu soms tegenovergesteld. Bijna iedereen in Nederland realiseert zich dat het klimaat aan het veranderen is door toedoen van de mens. Maar nu is de uitdaging: hoe voer je een klimaatgesprek met iemand die zo sterk doordrongen is van klimaatverandering dat hij zegt: 'het heeft toch allemaal geen zin meer….'?". 

Vaak wordt deze zin gevolgd door een specifieke reden om niet actief bij te dragen aan een oplossing. Manu noemt drie varianten en mogelijkheden om te reageren.

Klimaatverandering wordt zo erg dat…

1.      …ik alle hoop heb opgegeven. Actie is zinloos.

klimaatgesprekken_actie-is-zinloos.jpg

Manu: "De valkuil hier zou zijn om het gesprek te voeren over bepaalde acties. Wat wel of niet te doen. Terwijl het eigenlijk over hoop gaat. Zonder hoop is elke actie inderdaad zinloos, in ieder geval voor het gevoel van de ander. Dus is het interessant om door te gaan op hoop. “Waardoor krijg jij hoop, of vertrouwen in iets of iemand? En wanneer niet?”. En in het geval van klimaatverandering kan je eerst erkennen: “Er moet inderdaad nog heel veel, heel snel veranderen om verandering te beperken. Welke signalen geven jou zorgen, doen je de hoop verliezen?”.

Soms helpt dan wat andere hoopvollere feiten, zoals: “had je gehoord dat het economische omslagpunt voor hernieuwbare energie bereikt is? Dat het nu op veel plekken in de wereld goedkoper is om nieuwe energiecentrales aan te leggen met hernieuwbare energie, dan met fossiele brandstoffen?” Maar nog sterker is het om de wedervraag te stellen: “Wat zou er moeten gebeuren, of te zien moeten zijn, om wel hoop te kunnen krijgen?” (misschien wel: als ik zie dat iedereen om me heen vegetarisch gaat eten, of als we een klimaatwet krijgen) en dan als tweede vraag; “en hoe zou je daaraan kunnen bijdragen, al is het maar op een kleine manier?”

2.      … de chaos zo groot wordt dat je niet kan voorspellen waar je goed aan doet.
         De juiste actie is niet te bepalen.

klimaatgesprekken_actie-is-onvoorspelbaar.jpg

Manu: "Inderdaad, klimaatverandering kan grote veranderingen met zich mee brengen die allemaal ontwrichtend kunnen werken, maar hóe precies weet niemand. Dat de effecten van een nieuw klimaat onvoorspelbaarder zijn dan de omstandigheden in het huidige klimaat zou op zich al een argument kunnen zijn om klimaatverandering te willen beperken. En het kan een goed gesprek opleveren door te vragen naar “wat maakt een actie juist?”. Zo min mogelijk fossiele brandstoffen direct of indirect verbruiken heeft bijvoorbeeld ook positieve gevolgen voor gezondheid van mensen en de bewoonbaarheid van gebieden.

Een goed klimaatgesprek kan ook starten bij hoe mensen andere complexe veranderingen in hun leven hebben aangepakt, hoe ze daar tóch acties in hebben bepaald, zoals het veranderen van huis, baan, relatie of het willen krijgen en opvoeden van een kind. Op een bepaalde manier óók allemaal moeilijk te voorspellen waar je goed aan doet, en toch maken we die keuzes vaak. Op gevoel, op levenswaarden?" 

3.      ….ik er liever niet aan denk en mee bezig ben. Actie is te pijnlijk.

klimaatgesprekken_actie-is-pijnlijk.jpg

Manu: "Hier zit echt een gemiste kans van veel partijen die tot nu toe over klimaatverandering hebben gesproken: dat zijn vaak wetenschappers, media of milieuorganisaties met één ding gemeen: het nieuws is slecht. En dus is de associatie al snel: nadenken over wat goed is voor het klimaat, is nadenken over hoe slecht het allemaal is wat we tot nu toe deden, is ons schuldig voelen.

Terwijl nadenken over wat klimaatvriendelijk is, óók kan zijn: nadenken over wat gezonder is (eten), over wat minder stress geeft (korter reizen of minder in de file staan), nadenken over wat comfortabeler wonen is (isolatie, goedkopere energierekening), nadenken over wat meer geluk geeft (minder spullen, meer leren en sociale activiteiten). Enzovoort.

Dus als je zelf hebt ontdekt hoe jij leuk en klimaatvriendelijk combineert, kan je bij zo’n opmerking ook eens vragen: "zal ik je wat dingen vertellen die klimaatvriendelijk én leuk zijn :)...."?

Geen voet tussen de deur

Nou, zo klinkt een klimaatgesprek veel fijner dan een voet tussen de deur. In plaats van je wereldbeeld op te dringen help je eigenlijk een ander met helder krijgen wat hij/zij belangrijk vindt. Een soort coaching, waarbij luisteren belangrijker is dan zenden, en échte interesse in de ander voorop staat. Daar kan ik wel mee vooruit. Nog even kort visueel samengevat:

Ben je nieuwsgierig naar meer van deze gesprektips, dan kun je kijken naar de KlimaatGesprekken workshops. Een ideale plek om gelijkgestemden te vinden, vooral fijn als jij je klimaatacties wilt versterken en verspreiden!


Beelden gebruiken: dat mag!

Je bent vrij om bovenstaande tekeningen niet-commercieel te gebruiken, zolang je mijn beelden niet aantast (tekst, kleur en handtekening aanpassen) en mij noemt met link naar deze website (Anabella Meijer - www.kanai.nl). Enjoy!