Help de undercover altruist!

Heb je wel eens gezegd dat je vegetarisch eet omdat het goed is voor je lijn, in plaats van dat je het doet omdat het beter is voor de planeet? Of heb je de zonnepanelen op je dak uitgelegd als een slimme investering en je wens tot onafhankelijkheid, terwijl je je eigenlijk vooral zorgen maakt om de de uitstoot van broeikasgassen?

Dan kan het zijn dat je bezig bent met undercover altruisme. Undercover altruisme is het verbergen van je morele motivaties voor anderen. Omdat je wéét, of liever voorkomt, dat anderen er aanstoot aan nemen. En dat je daardoor vervelende kerstdineetjes krijgt. Zoals mij die ene keer overkwam met mijn Fairphone.

we kunnen niet allemáál Captain Planet zijn, he.

we kunnen niet allemáál Captain Planet zijn, he.

Hoewel er niets mis is met je wens om het jaarlijkse kerstdineetje heelhuids te overleven (het is al uitdagend genoeg!), kunnen individuele beslissingen als deze grote macro-economische gevolgen hebben. Kúnnen, want het is vooralsnog een aanname. Jan Willem Bolderdijk, onderzoeker aan de Rijks Universiteit Groningen op het snijvlak van psychologie, marketing en besluitvorming, wil daar binnenkort onderzoek naar starten (en vroeg mij om daar bij te tekenen! Jippie!).  

De aanname is dat omdat de undercover altruist zijn motivaties voor zichzelf houdt, andere undercover altruisten denken dat ze de enigen zijn...Op een aantal heilige boontjes na zullen zij daarom niet overgaan tot zichtbaar duurzamer (en dus abnormaal) gedrag, want, ja, je bent toch zeker gekke Henkie niet!? Zo ontstaat een vicieuze cirkel.

Duurzame oplossingen die op de markt komen worstelen meestal om voorbij de 'tipping point' van een klein marktaandeel te geraken. Het gedrag van de undercover altruist zou hier een verklaring voor kunnen zijn. Als de meerderheid van de consumenten denkt dat ergens geen draagvlak voor is, dan kómt er ook geen draagvlak. En dan denkt de politiek dat het geen zin heeft om daar in te investeren......waardoor er minder geld is voor duurzame oplossingen....enzovoort. De zogenaamde lock-in.

Het onderzoek naar deze lock-in is onderdeel van de zoektocht naar de reden achter de langzame diffusie van duurzame producten en gebruiken in de samenleving. Want het draagvlak LIJKT er wel degelijk te zijn. In tal van enquetes geven burgers wereldwijd steevast vóór duurzame oplossingen te zijn. Dit vertaalt zich echter keer op keer niet aan de kassa. Naast prijs en gemak zou dit een derde factor kunnen zijn: schaamte!

Het zou bijvoorbeeld zomaar kunnen zijn dat duurzame merken er veel beter aan doen om juist NIET op te vallen. Dat gewoon je eco-boodschappen doen zónder dat anderen je op de vingers kijken tot veel meer aankopen leidt. Dat het meest impactvolle soort activisme, een undercover activisme is. Het nadeel is alleen, dat de maatschappelijk normen niet zichtbaar veranderen, als iedereen zijn groene heldenpakje blijft verbergen....Tja.

choco, not so lonely.

choco, not so lonely.

Het onderzoek van Jan WIllem gaat, indien alles meezit, 5 jaar duren. Het is een groot onderzoek met meerdere onderdelen en mede-onderzoekers, en omvat verschillende disciplines. Daarbij zal worden gekeken naar o.a. gedrag van proefpersonen in het lab, retail data en de diffusie van Facebookposts. Na afloop zullen Jan WIllem en zijn team wellicht hebben aangetoond dat mensen inderdaad verleid kunnen worden tot duurzamer gedrag door het als NORMAAL in plaats van duurzaam te benoemen. En dan kunnen we overgaan tot het grootschalig aanpassen van de marketingstrategie van duurzame oplossingen. Dit zou heel grote gevolgen kunnen hebben...

Held op sokken: de klimaatactivist die liever koffie drinkt

...Heb je echter geen zin om 5 jaar te wachten en wil je NU weten of undercover activisme werkt? Dan kun je deelnemen aan het volledig onwetenschappelijk verantwoorde onderzoek van Kanai.

Dit is de aanname:

 
Veel mensen die bezorgd zijn over klimaatverandering, praten er niet over met hun omgeving. Ze zijn bang dat ze niet genoeg weten om erover te praten, dat ze zélf 'niet genoeg' doen om erover te mógen praten of dat ze in vervelende gesprekken terecht gaan komen met uitdagers. Ze zullen niet snel naar een Klimaatdemo gaan en al helemaal niet artikelen over smeltende gletsjers delen op facebook. Je zou zomaar een trol aan je broek kunnen krijgen, en bovendien is het super deprimerend.
 

Maar wát als....je deze groep een UNDERCOVER actie in handen geeft, om het belang van klimaatverandering te verspreiden? Iets dat ze heimelijk kunnen doen, dat ze niet eens extra tijd kost, maar wel leuk en een beetje ondeugend is? Gaan ze het oppakken?

Daar probeer ik achter te komen met het stripboek over klimaatverandering project. Dat is een boek over klimaatverandering, maar dan leuk. En inspirerend. Het is een boek dat verspreid moet gaan worden. Om overal op te duiken, zonder ook maar iets over klimaatverandering te vertellen op zijn kaft. Muhahahaaaa!

En nu komt het.

Om dit idee te testen gaan we op 10/10, dag van de Duurzaamheid, met 100 undercover testers door heel Nederland gratis ansichtkaarten verspreiden over dit stripboekproject. 

In koffietentjes met een zeker hipstergehalte. Heel relaxed met een latte machiato in de hand. Een paar kaarten achterlatend om te kijken of men de kaart oppakt en naar de website gaat, want...

...Welk klimaattiepje ben jij?

Gezien de grote populariteit van facebook quizjes (Welk sprookjesfiguur ben jij?) leek het mij en mijn team wel leuk om daar een Klimaatversie van te maken: de klimaattiepjes.

als-ik-klimaatverandering-zeg.jpg
 
klimaattiepjes-los2.jpg
klimaattiepjes-los.jpg
klimaattiepjes-los3.jpg
ALLE-portretten-rond.jpg

En? Ben je al nieuwsgierig naar de andere vijf? Dat is het idee.

Dat gaan we dus doen. Per koffietent steeds een paar kaarten achterlaten met één klimaatiepje. En dan als leeuwen in het gras gaan liggen afwachten....

Dus...doe je mee? Héél wetenschappelijk.
We zijn al met bijna 100 man, maar er zijn nog wat kaarten beschikbaar. 

Meer informatie en inschrijven

20170927_101702.jpg